Chia sẻ ebook : Chiasemoi.com

https://thuviensach.vn

CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH
Tác giả: Lev Tolstoy
Dịch giả: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Thường Xuyên.
Nguồn: vnthuquan
Tạo ebook: 4DHN
Lev Tolstoy
(1828 - 1910)

Chia sẻ ebook : Chiasemoi.com
https://thuviensach.vn

MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU
Phần I
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
https://thuviensach.vn

Chương 21
Chương 22
Chương 23
Chương 24
Chương 25
Phần II
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19

https://thuviensach.vn

Chương 20
Chương 21
PHẦN III
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Phần IV
Chương 1
Chương 2
https://thuviensach.vn

Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
PHẦN V
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10

https://thuviensach.vn

Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Phần VI
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
https://thuviensach.vn

Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
Chương 22
Chương 23
Chương 24
Chương 25
Chương 26
Phần VII
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11

https://thuviensach.vn

Chương 12
Chương 13
Phần VIII
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
https://thuviensach.vn

Chương 22
Phần IX
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
Phần X
Chương 1

https://thuviensach.vn

Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
Chương 22
Chương 23
Chương 24
Chương 25
https://thuviensach.vn

Chương 26
Chương 27
Chương 28
Chương 29
Chương 30
Chương 31
Chương 32
Chương 33
Chương 34
Chương 35
Chương 36
Chương 37
Chương 38
Phần XI
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11

https://thuviensach.vn

Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Chương 21
Chương 22
Chương 23
Chương 24
Chương 25
Chương 26
Chương 27
Chương 28
Chương 29
Chương 30
Chương 31
Chương 32
Phần XII
Chương 1
Chương 2
https://thuviensach.vn

Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Phần XIII
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10

https://thuviensach.vn

Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Phần XIV
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
https://thuviensach.vn

Chương 15
Chương 16
Chương 17
Phần XV
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Chương 17
Chương 18
Chương 19
Chương 20
Phần XVI

https://thuviensach.vn

Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Chương 13
Chương 14
Chương 15
Chương 16
Phần XVII
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
https://thuviensach.vn

Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11

https://thuviensach.vn

LỜI GIỚI THIỆU
Chiến tranh và hòa bình (tiếng Nga: Война и мир, Voyna i mir) là một bộ tiểu
thuyết sử thi của Lev Nikolayevich Tolstoy, được nhà xuất bản Russki Vestnik in lần
đầu từ năm 1865 đến 1869. Đây là tác phẩm phản ánh một giai đoạn bi tráng của toàn
xã hội Nga, từ giới quý tộc đến nông dân, trong thời đại Napoléon, và được coi là một
trong hai kiệt tác chính của Tolstoy (tác phẩm thứ hai là Anna Karenina). Chiến tranh
và hòa bình cũng đồng thời được đánh giá là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất
của văn học thế giới.
Tác phẩm mở đầu với khung cảnh một buổi tiếp tân, nơi có đủ mặt các nhân vật
sang trọng của giới quý tộc Nga tại kinh kỳ Saint Petersburg. Bên cạnh những câu
chuyện thường nhật của giới quý tộc, người ta bắt đầu nhắc đến Hoàng đế Napoléon I
và cuộc chiến tranh chống Pháp sắp tới mà Nga sắp tham gia. Trong số những tân
khách hôm ấy có công tước Andrei Bolkonsky - một người trẻ tuổi, đẹp trai, giàu có,
có cô vợ Liza xinh đẹp mới cưới và đang chờ đón đứa con đầu lòng. Và một vị khách
khác là Pierre người con rơi của lão bá tước Bezoukhov, vừa từ nước ngoài trở về. Tuy
khác nhau về tính cách, một người khắc khổ về lý trí, một người hồn nhiên sôi nổi
song Andrei và Pierre rất quý mến nhau và đều là những chàng trai trung thực, luôn
khát khao đi tìm lẽ sống. Andrei tuy giàu có và thành đạt nhưng chán ghét tất cả nên
chàng chuẩn bị nhập ngũ với hy vọng tìm được chỗ đứng của một người đàn ông chân
chính nơi chiến trường. Còn Pierre từ nước ngoài trở về nước Nga, tham gia vào các
cuộc chơi bời và bị trục xuất khỏi Saint Petersburg vì tội du đãng. Pierre trở về cố đô
Moskva, nơi cha chàng đang sắp chết. Lão bá tước Bezoukhov rất giàu có, không có
con, chỉ có Pierre là đứa con rơi mà ông chưa công nhận. Mấy người bà con xa của
ông xúm quanh giường bệnh với âm mưu chiếm đoạt gia tài. Pierre đứng ngoài các
cuộc tranh chấp đó vì chàng vốn không có tình cảm với cha, nhưng khi chứng kiến
cảnh hấp hối của người cha lúc lâm chung thì tình cảm cha con đã làm chàng rơi nước
mắt. Lão bá tước mất đi để lại toàn bộ gia sản cho Pierre và công nhận chàng làm con
chính thức. Công tước Kuragin không được lợi lộc gì trong cuộc tranh chấp ấy bèn tìm
cách dụ dỗ Pierre. Vốn là người nhẹ dạ, cả tin nên Pierre rơi vào bẫy và phải cưới con
gái của lão là Hélène, một cô gái có nhan sắc nhưng lẳng lơ và vô đạo đức.
Về phần Andrei chàng quyết định gởi vợ cho cha và em chăm sóc sau đó gia nhập
Quân đội Nga. Khi lên đường Andrei mang một niềm hy vọng là có thể tìm thấy ý
nghĩa cuộc sống cũng như công danh trên chiến trường. Chàng tham chiến trận đánh
Austerlitz - nơi Napoléon I đã đánh tan nát quân Liên minh Nga - Áo, bản thân chàng
thương nặng, bị bỏ lại chiến trường. Khi tỉnh dậy chàng nhìn thấy bầuhttps://thuviensach.vn
trời xanh rộng

lớn và sự nhỏ nhoi của con người, kể cả những mơ ước, công danh và kể cả Napoléon
I - vốn là một thần tượng của chàng. Andrei được đưa vào trạm quân y và được cứu
sống. Sau đó, chàng trở về nhà chứng kiến cái chết đau đớn của người vợ trẻ khi sinh
đứa con đầu lòng. Cái chết của Lisa, cùng với vết thương và sự tiêu tan của giấc mơ
Toulon - cầu Arcole đã làm cho Andrei tuyệt vọng. Chàng quyết định lui về sống ẩn
dật. Có lần Pierre đến thăm Andrei và đã phê phán cách sống đó. Lúc này, Pierre đang
tham gia vào hội Tam điểm với mong muốn làm việc có ích cho đời.
Một lần, Andrei có việc đến gia đình bá tước Rostov. Tại đây, chàng gặp Natalia
(Natasha) con gái gia đình của bá tước Rostov. Chính tâm hồn trong trắng hồn nhiên
và lòng yêu đời của nàng đã làm hồi sinh Andrei. Chàng quyết định tham gia vào
công cuộc cải cách ở triều đình và cầu hôn Natasha. Chàng đã được gia đình bá tước
Rostov chấp nhận, nhưng cha chàng phản đối cuộc hôn nhân này. Bá tước Bolkonsky
(cha của Andrei) buộc chàng phải đi trị thương ở nước ngoài trong khoảng thời gian là
một năm. Cuối cùng, chàng chấp nhận và xem đó như là thời gian để thử thách
Natasha. Chàng nhờ bạn mình là Pierre đến chăm sóc cho Natasha lúc chàng đi vắng.
Natasha rất yêu Andrei, song do nhẹ dạ và cả tin nên nàng đã rơi vào bẫy của Anatole
con trai của công tước Vassili, nên Natasha và Anatole đã định bỏ trốn nhưng âm mưu
bị bại lộ, nàng vô cùng đau khổ và hối hận. Sau khi trở về Andrei biết rõ mọi chuyện
nên đã nhờ Pierre đem trả tất cả những kỷ vật cho Natasha. Nàng lâm bệnh, người
chăm sóc và thông cảm cho nàng lúc này là Pierre.
Vào lúc này, nguy cơ chiến tranh giữa Pháp và Nga ngày càng đến gần. Cuối năm
1811, quân Pháp tiến dần đến biên giới Nga, quân Nga rút lui. Đầu năm 1812, quân
Pháp tiến vào lãnh thổ Nga. Cuộc Chiến tranh Vệ quốc Nga bùng nổ. Vị tướng già
Mikhail Koutouzov được cử làm Tổng tư lệnh quân đội Nga. Trong khi đó, quý tộc và
thương gia được lệnh phải nộp tiền và dân binh. Pierre cũng nộp tiền và hơn một ngàn
dân binh cho quân đội. Andrei lại gia nhập quân đội, ban đầu vì muốn trả thù tình
địch, nhưng sau đó chàng bị cuốn vào cuộc chiến, bị cuốn vào tinh thần yêu nước của
nhân dân. Trong trận Borodino, dưới sự chỉ huy của vị Nguyên soái Koutouzov quân
đội Nga đã chiến đấu dũng cảm tuyệt vời, với kết quả là chiến thắng lớn lao về mặt
tinh thần. Andrei cũng tham gia trận đánh này và bị thương nặng. Trong lán quân y,
chàng gặp lại tình địch của mình cũng đang đau đớn vì vết thương. Mọi nỗi thù hận
đều tan biến, chàng chỉ còn thấy một nỗi thương cảm đối với mọi người. Chàng được
đưa về địa phương. Trên đường di tản, chàng gặp lại Natasha và tha thứ cho nàng. Và
cũng chính Natasha đã chăm sóc cho chàng cho đến khi chàng mất.
Sau trận huyết chiến ở Borodino, quân Nga rút khỏi Moskva. Quân Pháp chiếm
được Moskva nhưng có tâm trạng vô cùng lo sợ. Pierre trở về Moskva giả dạng thành
thường dân để ám sát Napoléon. Nhưng âm mưu chưa thực hiện được thì
chàng bị bắt.
https://thuviensach.vn

Trong nhà giam, Pierre gặp lại Platon Karataev, một triết gia nông dân. Bằng những
câu chuyện của mình, Platon đã giúp Pierre hiểu thế nào là cuộc sống có nghĩa.
Quân Nga bắt đầu phản công và tái chiếm Moskva. Quân Pháp rút lui trong hỗn
loạn. Nước Nga thắng lợi bằng chính tinh thần của cả dân tộc Nga chứ không phải do
một cá nhân nào, đó là điều Koutouzov hiểu còn Napoléon thì không. Sau chiến
thắng, Koutouzov muốn cho nước Nga được nghỉ ngơi chứ chẳng muốn can thiệp
thêm gì vào tình hình châu Âu.
Trên đường rút lui của quân Pháp, Pierre đã trốn thoát và trở lại Moskva. Chàng hay
tin Andrei đã mất và vợ mình cũng vừa mới qua đời vì bệnh. Chàng gặp lại Natasha,
một tình cảm mới mẻ giữa hai người bùng nổ. Pierre quyết định cầu hôn Natasha.
Năm 1813, hai người tổ chức đám cưới. Bảy năm sau, họ có bốn người con. Natasha
lúc này không còn là một cô gái vô tư hồn nhiên mà đã trở thành một người vợ đúng
mực. Pierre sống hạnh phúc nhưng không chấp nhận cuộc sống nhàn tản. Chàng tham
gia vào những hội kín - đó là các tổ chức cách mạng của những người tháng Chạp.

https://thuviensach.vn

Phần I
Chương 1
- Đấy công tước thấy chưa: Genes và Lucque nay chỉ còn là những thái ấp, những
[1]
điền trang của dòng họ Buônapáctê
mà thôi. Này, tôi xin báo trước: hễ công tước
còn cho rằng hiện nay chúng ta chưa ở trong tình trạng chiến tranh, hễ công tước còn
dám bào chữa cho những hành động nhơ nhuốc và tàn bạo của tên Ma vương phản
Cơ đốc ấy (quả tình tôi cũng tin rằng hắn chính là Ma vương - thì tôi không có quen
biết, không có bạn bè gì với công tước nữa đâu, công tước không còn là “kẻ nô lệ
trung thành” của tôi như công tước vẫn nói. Nào, thôi, phải hỏi thăm sức khỏe công
tước đã chứ! Tôi làm cho công tước đâm hoảng sợ thì phải, công tước ngồi xuống đi,
rồi kể chuyện cho tôi nghe.
Anna Pavlovna Serer, ngự tiền phu nhân có tiếng, rất thân cận với hoàng hậu Maria
Feodorovna, nói như vậy khi phu nhân ra đón công tước Vaxili, một nhân vật quan
trọng và có chức vị cao, và là người đầu tiên tối hôm nay đến dự buổi tiếp tân của phu
nhân. Bấy giờ là vào tháng bảy năm 1805. Anna Pavlovna ho đã mấy hôm nay, phu
nhân bị bệnh cúm - phu nhân nói thế (hồi ấy cúm là một danh từ mới, rất ít người
dùng). Buổi sáng một gia nhân mặc áo dấu đỏ đi phân phát những tấm thiếp mời nhất
loạt viết:
“Thưa bá tước hay (thưa công tước), nếu bá tước không có việc gì hay hơn và
không có ý quá lo sợ phải ngồi suốt cả buổi tối với một ngưòi đàn bà đau ốm tội
nghiệp, thì tôi sẽ rất vui sướng được tiếp bá tước tại nhà từ 7 đến 10 giờ. Annette
Scherer”.
Lúc này công tước vừa bước vào phòng, mình mặc phẩm phục thêu kim tuyến, chân
đi giày có bít tất cao, ngực đeo huân chương, khuôn mặt phẳng đẹp trông rất tươi tỉnh.
Công tước đáp, không hề mảy may lúng túng trước cách tiếp đón của nữ chủ nhân:
- Trời, nhiếc móc độc địa thế!
Công tước nói một thứ tiếng Pháp cầu kỳ, thứ tiếng mà cha ông chúng ta không
nhũng dùng để nói chuyện, mà còn để suy nghĩ nữa; công tước lại có một gióng nói
dìu dịu và khoan dung đặc biệt của một người quyền quí đã lõi đời trong xã hội
thượng lưu và trong cung đình. Công tước lại gần Anna Pavlovna, cúi cái đầu hói
bóng nhoáng, xức nước hoa thơm phức xuống hôn tay phu nhân rồi thoải mãi buông
người xuống đi-văng.
- Trước hết, xin bà bạn cho biết sức khỏe ra sao? - công tước lại nói -https://thuviensach.vn
Xin phu nhân

nói rõ cho tôi được yên lòng?
Công tước cũng vẫn nói với giọng như trước nhưng trong cái giọng nhã nhặn và
đượm vẻ ái ngại vẫn để lộ sự thờ ơ, thậm chí cả sự mỉa mai.
Anna Pavlova nói:
- Tinh thần đã đau khổ thì người còn mạnh khỏe sao được? Thời buổi này, là người
có tâm huyết ai có thể bình thản được? Công tước ở lại chơi cả buổi tối nhé!
- Thế còn buổi dạ hội của đại sứ Anh thì sao? Hôm nay là thứ tư. Tôi cần phải đi
đến đấy cho có mặt. Con gái tôi nó sẽ ghé lại đây đưa tôi đi.
- Tôi vẫn tưởng buổi dạ hội đã hoãnn rồi kia đấy. Tôi xin thú thật những trò hội hè
và bắn pháo hoa ấy đã bắt đầu trở thành nhạt thếch.
- Họ mà biết phu nhân muốn thế, thì họ đã hoãnn buổi dạ hội rồi - công tước nói
theo thói quen, như một chiếc đồng hồ đã lên dây sẵn, nói những điều mà mình cũng
không muốn người ta tin là thật.
- Thôi xin ông đừng làm khổ tôi nữa… Này, về cái tin cấp báo của Novoxilxov
người ta quyết định gì? Việc gì ngài cũng biết kia mà.
Công tước nói, giọng lạnh nhạt và chán chường:
- Tôi biết nói thế nào đây? - Người ta quyết định gì ư? Người ta cho rằng
Buônapáctê đã đi nước liều, và tôi tin ta cũng làm như thế.
Công tước Vaxili bao giờ cũng nói giọng uể oải như một diễn viên đọc một vai
tuồng đã quá cũ. Anna Pavlovna Serer thì trái lại, tuy đã tròn bốn mươi tuổi, nhưng
văn hăng hái sôi nổi. Tỏ ra hăng hái đã thành một chức vụ xã hội của phu nhân, và
đôi khi, mặc dầu không muốn, phu nhân cũng vẫn làm ra vẻ hăng hái để khỏi phụ
lòng mong đợi của những người quen biết. Nụ cười nửa miệng luôn luôn phảng phất
trên gương mặt Anna Pavlovna tuy không ăn khớp với những nét mặt đã tàn phai,
nhưng cũng nói lên rằng phu nhân chẳng khác gì đứa trẻ được nuông chiều, vẫn có ý
thức về cái tật đáng yêu của mình, một cái tật mà phu nhân không muốn, không thể
và không thấy cần phải sửa chữa.
Giữa chừng câu chuyện về lình hình chính trị, Anna Pavlovna bỗng hăng lên:
- Ồ, thôi đừng nói tới cái nước Áo ấy với tôi nữa! Có thể là tôi chẳng hiểu tí gì,
nhưng nước Áo xưa nay không hề muốn có chiến tranh. Nó phản bội chúng ta. Một
mình nước Nga sẽ phải cứu châu âu. Đấng ân chủ của chúng ta biết rõ sứ mệnh cao cả
của người và sẽ trung thành với sứ mệnh đó. Tôi chỉ tin có thế mà thôi. Đức vua nhân
từ và kỳ diệu của ta sẽ phải lĩnh lấy cái trách nhiệm trọng đại nhất trên thế giới; người
nhân từ và quí hóa như vậy nên Thượng đế sẽ không bỏ người đâu, và Người sẽ làm
https://thuviensach.vn
tròn sự phó thác của Trời là bóp chết con quái xà cách mạng nay đã trở
nên ghê tởm

hơn bao giờ hết vì hiện thân của nó là cái tên sát nhân kiêm đạo tặc kia. Chúng ta sẽ
phải một mình trả thù cho máu của chính nghĩa đã đổ. Còn biết hy vọng vào ai nữa,
thưa ngài? Nước Anh với cái đầu óc con buôn của nó sẽ không bao giờ hiểu nổi cái
độ lượng như trời bể của hoàng đế Alecxandr. Nó đã từ chối không chịu rút khỏi đảo
Malta. Nó muốn tìm xem phía sau các hành động của chúng ta có thâm ý gì. Người
Anh đã nói gì với Novoxilxov?… Chẳng nói gì cả. Họ không hiểu, mà cũng không thể
hiểu nổi cái lòng vị tha cao cả của Đức hoàng thượng, là người không bao giờ làm gì
cho bản thân mình, mà sẵn lòng làm tất cả cho hạnh phúc của thiên hạ. Họ hứa những
gì nào? Không hứa gì cả. Mà dù có hứa thì họ cũng chẳng làm gì đâu! Nước Phổ đã
tuyên bố rằng Bonaparte là vô địch và toàn thể châu Âu không còn có cách gì chống
lại hắn nữa… Tôi không tin một lời nào của Hardenberg hay của Haugevits. Cái nền
trung lập trứ danh của nước Phổ chẳng qua là một cái bẫy. Tôi chỉ tin ở Thượng đế và
tin vào sự thụ mệnh thiêng liêng của vị hoàng đế kính yêu của chúng ta. Người ta sẽ
cứu được châu Âu…
Anna Pavlovna bỗng dừng lại, mỉm cười như để tự chế giễu cái thái độ bồng bột của
mình.
Công tước mỉm cười nói:
- Tôi trộm nghĩ giá phu nhân được cử làm sứ giả thay ông Vin Vintxengherod thân
mến của chúng ta thì phu nhân đã bắt vua Phổ ưng thuận đứt đi rồi. Phu nhân hùng
biện thế kia mà. Phu nhân cho tôi chén đí chứ?
- Sắp có đấy ạ- Anna Pavlovna bấy giờ đã bình tĩnh lại. Phu nhân nói thêm:
- À này, trong các vị tân khách của tôi hôm nay sẽ có hai nhân vật rất thú vị; đó là tử
tước Mortenmar, ông ta là thông gia với họ Montmorency qua họ Rohans, một trong
những dòng dõi quý phái bậc nhất ở Pháp. Đó là một người Pháp lưu vong hạng chân
[2]
chính đấy . Sau nữa là giáo sĩ Moriot, chắc ngài cũng có biết con người trí tuệ uyên
thâm ấy chứ? Moriot đã được hoàng thượng tiếp, chắc ngài có biết?
- Ô tôi sẽ rất lấy làm hân hạnh. - Rồi công tước nói thêm, giọng đặc biệt lơ đễnh
như vừa sực nhớ ra điều gì, nhưng thực ra công tước đến đây hôm nay mục đích chính
cũng chỉ là để hỏi việc ấy. - Có phải Hoàng thái hậu muốn bổ nhiệm nam tước Funke
làm bí thư thứ nhất ở Viên không? Hình như cái ông nam tước ấy đục lắm thì phải.
Số là công tước Vaxili muốn tiến cử con mình nhưng lúc bấy giờ trong triều người ta
lại đang xin Hoàng thái hậu lo chức ấy cho nam tước.
Anna Pavlovna lim dim đôi mắt, ý muốn nói phu nhân hay ai cũng đều có quyền
phê phán những điều mà đủc Hoàng thái hậu đã thích làm hay muốn làm. Phu nhân
chỉ nói gọn một câu, giọng buồn và xẵng:
https://thuviensach.vn

- Nam tước Funke là do bà chị của Hoàng thái hậu gửi gắm đấy!
Khi Anna Pavlovna nói đến Hoàng thái hậu, gương mặt của phu nhân chợt lộ vẻ
sùng kính và ngưỡng mộ chân thành, pha lẫn với vẻ buồn rầu: cứ mỗi lần nhắc đến
Hoàng thái hậu là phu nhân như vậy.
Phu nhân nói rằng đức Hoàng thái hậu có lòng trọng nể nam tước Funke lắm, - rồi
khóe mắt của phu nhân lại đượm vẻ buồn rầu như cũ.
Công tước lặng thinh, vẻ thản nhiên, Anna Pavlovna vốn có đủ cái khéo léo tế nhị
và nhạy bén của một người đàn bà và một nữ quan quen ra vào chốn cung đình; phu
nhân muốn châm chích công tước một tí, vì ông ta đã dám nghĩ như vậy về một nhân
vật được tiến cử với Hoàng thái hậu, nhưng đồng thời phu nhân cũng muốn an ủi
công tước. Phu nhân nói:
- À này, để nói đến việc cửa nhà công tước một thể, chắc công tước cũng biết là quý
tiểu thư, từ khi bước chân vào cuộc đời giao tế, được mọi người rất yêu chuộng. Ai
cũng bảo là tiểu thư đẹp như ánh thái dương.
Công tước nghiêm mình để tỏ ý kích cẩn và cảm kích.
Sau một phút yên lặng, Anna Pavlovna nhích đến gần công tước và dịu dàng mỉm
cười, dường như để tỏ rằng câu chuyện về chính trị và xã giao đã chấm dứt, và bây giờ
đến lượt những mẩu chuyện tâm tình:
- Tôi thường nghĩ rằng đôi khi hạnh phúc trên đời được phân phối thật bất công. Tại
sao số phận lại cho ngài hai người con đáng yêu như vậy. Trừ Anatol, cậu con út của
ngài, mà tôi không ưa - phu nhân nói thêm, lông mày nhướn cao lên, giọng quyền
hành và dứt khoát - Mà công tước lại là người ít biết giá trị của con mình hơn cả, vì
vậy công tước quả không đáng được hai người con như thế.
Và phu nhân mỉm cười, nụ cười phấn khởi.
Công tước nói:
- Phu nhân bảo tôi làm thế nào được? Nếu có Lavater ở đây thì ông ta sẽ bảo tôi
[3]
không có cái u làm cha .
- Thôi đừng đùa nữa. Tôi đang nói chuyện đứng đắn kia mà. Công tước ạ, tôi không
vừa lòng về cậu con trai út của ngài cho lắm. Cái này ta cũng nói riêng với nhau thôi
(gương mặt của phu nhân lại lộ vẻ buồn rầu), trong cung đức hoàng thái hậu họ có
nói đến cậu ta đấy, và lấy làm ái ngại cho công tước.
Công tước không đáp lại, nhưng phu nhân vẫn lặng thinh nhìn công tước, vẻ tư lự,
chờ đợi công tước trả lời. Công tước Vaxili cau mày. Cuối cùng, công tước nói:
https://thuviensach.vn
- Tôi còn biết làm thế nào được? Phu nhân biết đấy, tôi đã làm tất cả
những gì mà

một người cha có thể làm để dạy dỗ chúng nó, thế mà rốt cục cả hai đứa lớn lên vẫn
thành hai thằng ngốc như thường. Thằng Ippolit thì ít nhất cũng còn là một thằng ngốc
hiền lành, chứ thằng Anatol thì thật là một thừng ngốc ngỗ ngược. Đấy chỉ là khác
nhau có thế.
Trong khi nói, công tước mỉm cười không được tự nhiên như thường ngày, nhưng lại
có vẻ phấn khởi hơn, rồi đột nhiên hai bên mép nhăn lại để lộ cái gì thô bỉ và khả ố.
- Những ngưởi như công tước thì có con làm gì? Giá công tước không làm cha, thì
tôi thật không thể có điều gì chê bai công tước được nữa, - Anna Pavlovna nói, mắt
ngước nhìn lên có vẻ đăm chiêu suy nghĩ.
- Tôi là kẻ nô lệ trung thành của phu nhân, và chỉ với phu nhân tôi mới có thế thú
nhận điều này, con tôi - nó là mối luỵ của đời tôi - nó quả là cây thập tự mà tôi phải
vác lên vai. Tôi tự cắt nghĩa cho mình như vậy đấy. Biết làm thế nào được?
Công tước ngừng nói và khoát tay một cái, ngụ ý là mình đành cam chịu phục tùng
số mệnh ác nghiệt.
Anna Pavlovna trầm ngâm một lúc rồi nói:
- Ngài chắc chưa bao giờ nghĩ đến việc cưới vợ cho cậu Anatol phá gia chi tử của
ngài nhỉ. Người ta thường bảo là gái quá thời thì hay có cái thói làm mai mối. Tôi chưa
cảm thấy mình có cái thói ấy, nhưng tôi có biết một tiểu thư phải chịu khổ sở nhiều vì
ông bố, đó là một người họ hàng của chúng tôi, một công tước tiểu thư họ Bonkonxki.
Công tước Vaxili không đáp, nhưng với cái trí xét đoán và cái ký ức rất nhạy của
những người thuộc giới xã giao, công tước liền khẽ nghiêng đầu để chứng tỏ mình đã
lãnh hội và đã quan tâm đến những điều mách bảo của phu nhân.
- Phu nhân có hiết không, cái thằng Anatol ấy tiêu của tôi mỗi năm đến bốn vạn
rúp, - công tước nói, hẳn là ông ta không đủ sức kìm hãm dòng tâm tư buồn bã của
mình. Công tước im lặng một lúc:
- Cứ như thế này, rồi năm năm nữa không biết sẽ ra sao đây?
- À làm cha thì hơn người ta ở chỗ đấy.
- Thế công tước tiểu thư của phu nhân có giàu không?
- Ông bố cô ta rất giàu nhưng rất hà tiện. Ông cụ hiện nay ở thôn quê. Đó chính là
công tước Bolkonxki nổi tiếng, đã về hưu từ thời tiên đế, mà người ta thường gọi đùa
là ông vua nước Phổ. Ông ta là người rất thông minh, nhưng có nhiều cái gàn dở rất
kỳ quặc, lại rất khó tính. Tội nghiệp cho con bé, nó thật đến khổ, công tước tiểu thư
có một người anh cách đây ít lâu vừa kết hôn với cô Liza Mainen, và làm sĩ quan phụ
tá cho Kutuzov. Hôm nay người anh cũng đến đây.
https://thuviensach.vn

Công tước bỗng dưng cầm lấy tay Anna Pavlovna và không hiểu tại sao kéo phu
nhân cúi thấp xuống, rồi nói:
- Này, bạn Annet thân mến, bạn dàn xếp hộ tôi việc ấy, tôi sẽ suốt đời là kẻ nô lệ
trung thành của bạn, là kẻ nô lệ, như lão trưởng thôn c